Kontrast
Czcionka

Efekty projektu

Batorowo: kościół pw. Dobrego Pasterza

PRACE KONSERWATORSKIE OŁTARZA GŁÓWNEGO

Drewniany ołtarz w kościele pw. Dobrego Pasterza w Batorowie powstał ok. 1786 roku w stylu rokokowym. Powierzchnia jego jest w kolorze kości słoniowej wykonana w technice chinolin. Cechuje ją przejrzystość porcelany, poler jej jest niezwykle trwały, a powierzchnia nie ciemnieje.

STAN ZACHOWANIA

Ornamenty posiadają wiele uszkodzeń mechanicznych – rozległych wyłamań powstałych na skutek kilkukrotnego demontażu i montażu na szafa ołtarza. Na powierzchni drewna miejscami widoczne są ślady obecności drewnojadów. Ornamenty na całej powierzchni wtórne pokryte warstwą pozłoty – brązy, której warstwa już skorodowała.

CEL PRAC KONSERWATORSKICH

Prace konserwatorskie i restauratorskie wykonane zostały w celu zahamowania postępu zniszczeń, jakim uległ obiekt i przywrócenia mu pełni wartości estetycznych i funkcjonalnych.

PRZEBIEG PRAC KONSERWATORSKICH

Przed przystąpieniem do prac konserwatorskich wykonano dokumentację fotograficzną ilustrującą stan zachowania. Zdemontowano ornamenty z szafy ołtarzowej. Po przewiezieniu do pracowni pobrano próbki do badań mikroskopowych. Wstępnie odkurzono powierzchnię obiektu miękkimi pędzlami i miękkimi szczoteczkami. Następnie wykonano dezynfekcję, roztwór naniesiono w postaci dwukrotnego oprysku w odstępie kilku dni. Miejsca osłabione atakiem drewnojadów zaimpregnowano, następnie nadmiar usunięto i pozostawiono do pełnego odparowania rozpuszczalnika. Następnie usunięto wtórne warstwy przemalowań, mechanicznie skalpelami, zmiękczając je wcześniej mieszaniną rozpuszczalników w żelu. Uzupełniono ubytki drewna kitem epoksydowym i wstawkami z sezonowanego drewna. Powierzchnie kitów epoksydowych przeznaczoną do pokrycia zaprawą kredowo-klejową zabezpieczono warstwą gruntu akrylowego, na które założono grunty kredowo-klejowe. Powierzchnię zaprawy opracowano papierem ściernym i zwilżonymi wodą tamponami, następnie cała powierzchnię przeklejono 5% klejem króliczym. Na miejsca najbardziej wypukłe ornamentów nałożono trzy warstwy pulmentu, pozłocono i następnie wypolerowano. Resztę ornamentów pozłocono na mikstion olejny. Na powierzchnię ornamentów w miejscach niezłoconych nałożono warstwę bielu o spoiwie klejowym i odpolerowano miękkimi szmatkami, następnie na całą powierzchnię białą nałożono lakier sandarakowy.

Elementy architektoniczne ołtarza wykonano w technice chinolin. Odpowiednio wygładzone drewniane podłoże przeklejane było na gorąco roztworem kleju pergaminowego z wywarem z czosnku (od niego wywodzi się nazwa), dodając sól i ocet w odpowiednich proporcjach. Na tak przygotowane podłoże nanosi się pędzlem na ciepło zaprawę z bielą ze szczególnie miałkiej płatkowej kredy z roztworem kleju pergaminowego w kliku warstwach, każdorazowo po całkowitym wyschnięciu poprzedniej warstwy. Ostatnią warstwę, nieco osłabioną, szlifuje się wilgotno pumeksem lub skrzypem i poleruje agatem. W końcowym etapie powierzchnie zabezpiecza się odpowiednimi preparatami. Wykonano dokumentację konserwatorską: fotograficzną i merytoryczną wykonanych prac.

Po zakończeniu prac konserwatorskich ołtarza – na podstawie przedwojennej fotografii odtworzono rzeźby św. Piotra, św. Pawła i aniołów.

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego